Nội dung được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy – Thành viên của Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Cập nhật 10/11/2026
Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề là một trong những quyền dân sự quan trọng giúp bảo đảm bất động sản bị vây bọc vẫn có lối ra đường công cộng. Bài viết phân tích quy định pháp luật, điều kiện được hưởng quyền và cách xác lập lối đi hợp lý theo Bộ luật Dân sự 2015.
1. Quyền về lối đi qua là gì?
Quyền về lối đi qua là một dạng quyền đối với bất động sản liền kề, cho phép chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản khác, không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, được quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình một lối đi hợp lý. Đây là quyền được pháp luật ghi nhận nhằm bảo đảm quyền sử dụng, khai thác bất động sản một cách bình thường, tránh tình trạng đất bị “khóa kín” hoàn toàn.
2. Căn cứ pháp lý theo Bộ luật Dân sự 2015
Điều 254 Bộ luật Dân sự 2015 quy định chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có quyền yêu cầu một trong các chủ sở hữu bất động sản liền kề dành cho mình lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Lối đi được mở tại vị trí thuận tiện và hợp lý nhất, có tính đến đặc điểm cụ thể của địa điểm, lợi ích của bất động sản bị vây bọc và bảo đảm thiệt hại gây ra là ít nhất cho bất động sản có mở lối đi.
Chủ sở hữu bất động sản hưởng quyền về lối đi qua phải đền bù cho chủ sở hữu bất động sản chịu hưởng quyền, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Trường hợp bất động sản được chia thành nhiều phần cho các chủ sở hữu, chủ sử dụng khác nhau thì khi chia phải dành lối đi cần thiết cho người phía trong theo quy định, mà không có đền bù, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Tranh chấp ranh giới đất đai: Quy định, án lệ và cách giải quyết dứt điểm
3. Điều kiện được hưởng quyền về lối đi qua
Để được hưởng quyền về lối đi qua bất động sản liền kề, bất động sản phải thực sự bị vây bọc, không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng phục vụ nhu cầu sử dụng thông thường. Việc yêu cầu mở lối đi phải dựa trên nguyên tắc hợp lý, thuận tiện, không gây thiệt hại quá mức cho bất động sản liền kề bị mở lối đi qua.
Trường hợp bất động sản đã có lối đi nhưng không thuận tiện hoặc không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng (ví dụ lối đi quá hẹp, không đủ cho xe cộ lưu thông), chủ sở hữu vẫn có quyền yêu cầu mở rộng hoặc xác lập thêm lối đi hợp lý theo quy định.
4. Nguyên tắc xác định vị trí, chiều rộng lối đi
Việc xác định vị trí, chiều rộng lối đi cần dựa trên các nguyên tắc: bảo đảm thuận tiện nhất cho việc sử dụng của bất động sản bị vây bọc, gây thiệt hại ít nhất cho bất động sản có đất bị mở lối đi, phù hợp với đặc điểm địa hình, hiện trạng sử dụng đất tại khu vực, và có tính đến khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng thông thường như đi lại, vận chuyển hàng hóa, phòng cháy chữa cháy.
Nếu các bên không tự thỏa thuận được về vị trí, chiều rộng lối đi, tòa án sẽ xem xét, quyết định dựa trên các yếu tố nêu trên cùng với ý kiến của cơ quan chuyên môn (nếu cần) khi giải quyết tranh chấp.
5. Nghĩa vụ đền bù khi được hưởng quyền lối đi qua
Về nguyên tắc, chủ sở hữu bất động sản được hưởng quyền lối đi qua có nghĩa vụ đền bù cho chủ sở hữu bất động sản có đất bị mở lối đi, mức đền bù do các bên thỏa thuận hoặc do tòa án quyết định nếu có tranh chấp, dựa trên giá trị diện tích đất sử dụng làm lối đi và mức độ ảnh hưởng đến việc sử dụng đất còn lại của bên chịu hưởng quyền.
Trường hợp đặc biệt khi bất động sản được chia tách từ một bất động sản ban đầu (ví dụ chia thừa kế, tách thửa) và phần đất phía trong không có lối đi, chủ sở hữu phần đất phía ngoài có nghĩa vụ dành lối đi cần thiết mà không được yêu cầu đền bù, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
6. Giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền lối đi qua
Khi phát sinh tranh chấp về việc mở lối đi, vị trí, chiều rộng lối đi hoặc mức đền bù, các bên nên ưu tiên thương lượng, hòa giải trước. Nếu tranh chấp liên quan đến đất đai, cần thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã trước khi khởi kiện theo quy định của Luật Đất đai 2024. Nếu hòa giải không thành, đương sự có quyền khởi kiện tại tòa án nhân dân có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.
Xem thêm: Thời hiệu thừa kế bất động sản theo Bộ luật dân sự 2015; Tranh chấp chung cư, dự án bất động sản: Quyền lợi của cư dân
7. Hồ sơ, chứng cứ cần chuẩn bị
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bất động sản bị vây bọc và bất động sản liền kề liên quan.
- Bản đồ địa chính, sơ đồ hiện trạng khu vực thể hiện rõ tình trạng bị vây bọc.
- Hình ảnh, video hiện trạng lối đi hiện có (nếu có) và vị trí đề xuất mở lối đi.
- Văn bản thỏa thuận giữa các bên (nếu đã đạt được một phần thỏa thuận).
- Biên bản hòa giải tại UBND cấp xã (nếu tranh chấp đã qua hòa giải).
8. Vai trò của luật sư trong tranh chấp về quyền lối đi qua
Luật sư chuyên về đất đai, dân sự có thể tư vấn đánh giá điều kiện được hưởng quyền lối đi qua, hỗ trợ thương lượng phương án hợp lý giữa các bên, đại diện tham gia hòa giải, tố tụng để bảo vệ quyền lợi khách hàng liên quan đến việc xác lập lối đi, xác định mức đền bù hợp lý theo quy định pháp luật.
9. Câu hỏi thường gặp
Bất động sản có lối đi nhưng chật hẹp có được yêu cầu mở rộng không?
Có, nếu lối đi hiện tại không đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng thông thường, chủ sở hữu vẫn có quyền yêu cầu xác lập lối đi hợp lý hơn theo quy định.
Có bắt buộc phải đền bù khi được hưởng quyền lối đi qua không?
Về nguyên tắc phải đền bù, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc thuộc trường hợp chia tách bất động sản mà pháp luật không yêu cầu đền bù.
Nếu bên liền kề không đồng ý mở lối đi thì làm sao?
Đương sự có thể yêu cầu hòa giải tại UBND cấp xã, sau đó khởi kiện tại tòa án để được xem xét, quyết định về việc xác lập quyền lối đi qua theo quy định pháp luật.
Xem thêm: Án lệ điển hình về tranh chấp ranh giới đất đai tại Việt Nam
Luật sư Đất đai – Tư vấn, giải quyết tranh chấp đất đai và nhà đất
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh









