Logo Hãng luật VN-LAW.VN
VN-LAW.VN › Bài viết pháp lý › Bài viết pháp lý › Thủ tục khởi kiện chia tài sản thừa kế tại Tòa án nhân dân

Thủ tục khởi kiện chia tài sản thừa kế tại Tòa án nhân dân

Khi không thể tự thỏa thuận, khởi kiện chia tài sản thừa kế tại Tòa án là bước cần thiết. VN-LAW.VN hướng dẫn đầy đủ trình tự, thời hạn.

Nội dung được tham vấn chuyên môn bởi Luật sư Trần Duy Huy – Thành viên của Liên đoàn Luật sư Việt Nam · Cập nhật 11/11/2026

Khi các đồng thừa kế không thể tự thỏa thuận về việc phân chia di sản, dù đã cố gắng thương lượng nhiều lần, khởi kiện ra Tòa án là con đường pháp lý cuối cùng nhưng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Khi nào nên khởi kiện chia tài sản thừa kế?

Khởi kiện là giải pháp phù hợp khi: các đồng thừa kế không thể đạt được sự đồng thuận về phương án phân chia dù đã nỗ lực thương lượng; một hoặc một số đồng thừa kế cố tình không hợp tác, không cung cấp thông tin, giấy tờ cần thiết; có tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc, về việc xác định hàng thừa kế, hoặc về việc xác định tài sản chung/riêng; hoặc có dấu hiệu một bên chiếm giữ, sử dụng tài sản mà không chia sẻ quyền lợi cho các đồng thừa kế khác.

Thẩm quyền giải quyết của Tòa án

Vụ án tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của Tòa án nhân dân cấp khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi có bất động sản (nếu di sản là bất động sản), theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Trường hợp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài, thẩm quyền có thể thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai thừa kế trong gia đình

Điều kiện khởi kiện

Người khởi kiện cần đáp ứng các điều kiện: có quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc tranh chấp liên quan đến thừa kế tài sản (thường là người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật hoặc người được chỉ định trong di chúc); vụ việc chưa được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác); còn thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 (30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản kể từ thời điểm mở thừa kế).

Trình tự thực hiện thủ tục khởi kiện

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện

Gồm đơn khởi kiện theo đúng mẫu quy định, kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền thừa kế và yêu cầu của mình (giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế, giấy tờ tài sản, di chúc nếu có).

Bước 2: Nộp đơn khởi kiện

Nộp trực tiếp tại Tòa án có thẩm quyền, qua đường bưu điện, hoặc trực tuyến (nếu Tòa án có hỗ trợ hình thức này).

Bước 3: Tòa án xem xét, thụ lý

Trong thời hạn quy định (thường 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn), Tòa án xem xét tính hợp lệ, có thể yêu cầu bổ sung nếu thiếu sót, và ra thông báo thụ lý nếu đơn hợp lệ. Người khởi kiện nộp tạm ứng án phí theo thông báo trong thời hạn quy định (thường 7 ngày).

Bước 4: Chuẩn bị xét xử

Tòa án tiến hành các hoạt động thu thập, xác minh chứng cứ, có thể yêu cầu định giá tài sản, đo đạc lại diện tích đất (nếu cần), tổ chức phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải giữa các đương sự.

Bước 5: Xét xử sơ thẩm

Nếu hòa giải không thành, Tòa án đưa vụ án ra xét xử, các bên trình bày, tranh luận, Hội đồng xét xử ra bản án dựa trên chứng cứ và quy định pháp luật.

Xem thêm: Án phí Tòa án khi kiện chia tài sản thừa kế tính như thế nào?; Mẫu biên bản họp gia đình về việc phân chia tài sản thừa kế; Khi nào công chứng, khi nào khởi kiện phân chia di sản thừa kế?

Bước 6: Thi hành án

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật (không có kháng cáo, kháng nghị hoặc đã qua xét xử phúc thẩm), các bên thực hiện theo phán quyết; nếu một bên không tự nguyện thi hành, bên còn lại có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế thi hành.

Thời hạn giải quyết theo quy định

Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án dân sự thông thường là 04 tháng kể từ ngày thụ lý, có thể gia hạn thêm không quá 02 tháng đối với vụ án có tính chất phức tạp. Trên thực tế, các vụ án tranh chấp thừa kế thường kéo dài hơn mức thời hạn luật định do tính chất phức tạp về xác minh hàng thừa kế, định giá tài sản, hoặc phát sinh kháng cáo lên cấp phúc thẩm.

Những yếu tố ảnh hưởng đến thời gian và kết quả vụ án

Số lượng đồng thừa kế càng nhiều, đặc biệt khi có người ở xa hoặc nước ngoài, thời gian tống đạt, thu thập ý kiến càng kéo dài. Tính phức tạp của tài sản (nhiều loại tài sản, tài sản chưa có giấy tờ đầy đủ) cũng ảnh hưởng lớn đến quá trình xác minh, định giá. Mức độ hợp tác giữa các bên trong việc cung cấp chứng cứ, tham gia hòa giải cũng quyết định vụ án có thể giải quyết nhanh chóng hay kéo dài qua nhiều phiên xét xử.

Xem thêm: Mẫu đơn khởi kiện tranh chấp thừa kế mới nhất


Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW

VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:

  • Đất đai – Bất động sản
  • Thừa kế – Di chúc
  • Hôn nhân – Gia đình
  • Hình sự

Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.

Hotline: 0369151515

Zalo: 0369151515

Email: tvpl@vn-law.vn

Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh

Bạn thấy bài viết hữu ích? Hãy đánh giá

Hồ sơ tác giả

Ảnh đại diện Cao Kỳ

Tác giả nội dung pháp lý tại VN-LAW.VN


Viết một bình luận