Việc nắm rõ thủ tục mời luật sư bào chữa giúp gia đình bị can, bị cáo thực hiện nhanh chóng, đúng quy định, tránh mất thời gian trong những tình huống cấp bách. Bài viết hướng dẫn chi tiết các bước cần thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.
1. Ai có quyền mời luật sư bào chữa?
Người bị buộc tội (người bị tạm giữ, bị can, bị cáo) có quyền tự mình mời luật sư bào chữa. Ngoài ra, người đại diện hoặc người thân thích của người bị buộc tội cũng có quyền mời luật sư bào chữa cho họ, đặc biệt trong trường hợp người bị buộc tội đang bị tạm giữ, tạm giam không thể trực tiếp thực hiện việc này.
2. Các bước thực hiện thủ tục mời luật sư bào chữa
2.1. Liên hệ, trao đổi với luật sư hoặc văn phòng luật
Gia đình hoặc bản thân người bị buộc tội liên hệ với luật sư, văn phòng luật có kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự để trao đổi sơ bộ về tình huống, thống nhất về việc hợp tác.
2.2. Ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý hoặc giấy ủy quyền
Các bên ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý hoặc giấy ủy quyền, giấy mời luật sư theo mẫu, thể hiện rõ ràng việc chỉ định luật sư tham gia bào chữa cho người bị buộc tội.
2.3. Luật sư đăng ký thủ tục bào chữa
Luật sư nộp hồ sơ đăng ký bào chữa tại cơ quan có thẩm quyền đang thụ lý vụ án (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án tùy giai đoạn tố tụng), kèm theo các giấy tờ như thẻ luật sư, giấy yêu cầu luật sư hoặc văn bản cử luật sư của tổ chức hành nghề luật sư, giấy ủy quyền hoặc hợp đồng dịch vụ pháp lý.
2.4. Cơ quan tố tụng xem xét, cấp giấy chứng nhận
Cơ quan tố tụng xem xét hồ sơ đăng ký bào chữa; trong thời hạn quy định (thường 24 giờ đối với trường hợp thông thường), nếu hồ sơ hợp lệ, cơ quan tố tụng phải vào sổ đăng ký bào chữa, xác nhận vào giấy đăng ký bào chữa và không được từ chối nếu không có căn cứ theo quy định.
3. Trường hợp người bị buộc tội đang bị tạm giữ, tạm giam
Trong trường hợp này, gia đình có thể trực tiếp liên hệ luật sư và ký kết hợp đồng, giấy mời luật sư thay mặt người bị buộc tội (với tư cách người thân thích). Luật sư sau đó sẽ đến trại tạm giữ, tạm giam để làm việc, xác nhận với người bị buộc tội về việc đồng ý có luật sư bào chữa, đồng thời hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa với cơ quan có thẩm quyền.
4. Các giấy tờ cần chuẩn bị khi mời luật sư
- Hợp đồng dịch vụ pháp lý hoặc giấy ủy quyền mời luật sư bào chữa.
- Thẻ luật sư, giấy giới thiệu của tổ chức hành nghề luật sư (do luật sư cung cấp).
- Giấy tờ tùy thân của người mời luật sư (nếu là người thân thích thay mặt).
- Giấy tờ chứng minh quan hệ với người bị buộc tội (nếu người mời không phải chính người bị buộc tội).
5. Thời gian cơ quan tố tụng phải xử lý hồ sơ đăng ký bào chữa
Theo quy định pháp luật, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận đủ giấy tờ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kiểm tra giấy tờ và thấy không thuộc trường hợp từ chối việc đăng ký bào chữa thì vào sổ đăng ký bào chữa, gửi ngay văn bản thông báo người bào chữa cho người đăng ký bào chữa, cơ sở giam giữ và lưu giấy tờ liên quan đến việc đăng ký bào chữa vào hồ sơ vụ án.
Quy trình tố tụng hình sự tại Việt Nam: Các giai đoạn và vai trò của luật sư bào chữa
6. Các trường hợp có thể bị từ chối đăng ký bào chữa
Cơ quan tố tụng có thể từ chối việc đăng ký bào chữa nếu người bị buộc tội thuộc trường hợp chỉ định người bào chữa nhưng đã từ chối người bào chữa khác theo đúng thủ tục, hoặc trong một số trường hợp đặc biệt liên quan đến bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia theo quy định pháp luật.
7. Trường hợp thay đổi hoặc chấm dứt việc bào chữa
Người bị buộc tội có quyền từ chối hoặc đề nghị thay đổi người bào chữa bất kỳ lúc nào, việc từ chối, thay đổi cần được thực hiện theo đúng thủ tục để cơ quan tố tụng cập nhật thông tin, bảo đảm quyền lợi được bảo vệ liên tục, không gián đoạn.
8. Lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục mời luật sư
Gia đình nên thực hiện thủ tục càng sớm càng tốt ngay khi có quyết định về việc tạm giữ, khởi tố, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu để tránh mất thời gian bổ sung, đồng thời nên lựa chọn luật sư có kinh nghiệm, uy tín trong lĩnh vực hình sự để bảo đảm chất lượng bào chữa.
9. Vai trò của tổ chức hành nghề luật sư trong thủ tục này
Nhiều luật sư hoạt động trong các văn phòng luật, công ty luật, khi đó tổ chức hành nghề luật sư có thể hỗ trợ soạn thảo, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ đăng ký bào chữa theo đúng quy định, giúp khách hàng và luật sư tiết kiệm thời gian trong quá trình thực hiện thủ tục.
10. Câu hỏi thường gặp
Gia đình có thể tự ý mời luật sư mà không cần hỏi ý kiến bị can không?
Có thể mời trước, nhưng theo quy định, luật sư vẫn cần xác nhận sự đồng ý của chính người bị buộc tội (trừ một số trường hợp đặc biệt) khi hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa.
Thủ tục đăng ký bào chữa mất bao lâu?
Theo quy định, cơ quan tố tụng phải xử lý trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận đủ giấy tờ hợp lệ.
Có được mời nhiều luật sư cùng bào chữa cho một người không?
Có, pháp luật không giới hạn số lượng người bào chữa cho một người bị buộc tội, có thể mời nhiều luật sư cùng tham gia bào chữa.
Xem thêm: Quyền tự bào chữa và quyền nhờ người khác bào chữa
Luật sư Hình sự – Bào chữa, bảo vệ quyền lợi trong các vụ án hình sự
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
