Bảo lĩnh là một trong những biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam quan trọng, dựa trên sự cam kết, bảo đảm của cá nhân hoặc tổ chức đối với bị can, bị cáo. Bài viết phân tích chi tiết khái niệm, điều kiện và thủ tục thực hiện biện pháp bảo lĩnh theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.
1. Bảo lĩnh là gì?
Bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam, theo đó cơ quan, tổ chức có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người của cơ quan, tổ chức mình, cá nhân có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người thân thích của họ, để bảo đảm sự có mặt của bị can, bị cáo theo giấy triệu tập và không vi phạm các nghĩa vụ tố tụng khác.
2. Điều kiện đối với cá nhân nhận bảo lĩnh
Cá nhân nhận bảo lĩnh phải là người đủ 18 tuổi trở lên, nhân thân tốt, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, thu nhập ổn định và có điều kiện quản lý người được bảo lĩnh, có ít nhất hai người theo quy định (trừ trường hợp bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người thân thích của mình thì có thể chỉ cần một người) cùng nhận bảo lĩnh cho một người.
3. Điều kiện đối với cơ quan, tổ chức nhận bảo lĩnh
Cơ quan, tổ chức có thể nhận bảo lĩnh cho bị can, bị cáo là người của cơ quan, tổ chức mình, việc nhận bảo lĩnh phải có giấy cam đoan và có xác nhận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó, thể hiện trách nhiệm quản lý, giám sát của tổ chức đối với người được bảo lĩnh.
4. Nội dung giấy cam đoan của người, tổ chức nhận bảo lĩnh
Người hoặc tổ chức nhận bảo lĩnh phải làm giấy cam đoan không để bị can, bị cáo vi phạm các nghĩa vụ như: không đi khỏi nơi cư trú nếu không được phép; có mặt theo giấy triệu tập; không bỏ trốn hoặc tiếp tục phạm tội; không mua chuộc, cưỡng ép, xúi giục người khác khai báo gian dối; không tiêu hủy, giả mạo chứng cứ, tài liệu; không đe dọa, khống chế người làm chứng, bị hại và người thân thích của họ.
5. Cam kết của bị can, bị cáo được bảo lĩnh
Bên cạnh cam kết của người, tổ chức bảo lĩnh, bị can, bị cáo cũng phải làm giấy cam đoan thực hiện các nghĩa vụ tương tự, thể hiện sự đồng thuận, cam kết của chính người được bảo lĩnh trong việc tuân thủ các yêu cầu tố tụng.
Biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự: Tạm giữ, tạm giam, bảo lãnh
6. Thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bảo lĩnh
Những người có thẩm quyền ra quyết định tạm giam theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 cũng có thẩm quyền quyết định về việc áp dụng biện pháp bảo lĩnh, trên cơ sở xem xét đề nghị và các điều kiện đã nêu.
7. Thời hạn áp dụng biện pháp bảo lĩnh
Thời hạn bảo lĩnh không được quá thời hạn điều tra, truy tố hoặc xét xử tương ứng với giai đoạn tố tụng, tương tự như quy định về thời hạn đối với biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
8. Hậu quả khi bị can, bị cáo được bảo lĩnh vi phạm nghĩa vụ
Nếu bị can, bị cáo vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan, có thể bị áp dụng biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc hơn, đồng thời cá nhân hoặc tổ chức nhận bảo lĩnh vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan thì tùy tính chất, mức độ vi phạm mà bị phạt tiền theo quy định pháp luật.
9. Vai trò của luật sư trong việc hỗ trợ thủ tục bảo lĩnh
Luật sư có thể tư vấn gia đình lựa chọn người bảo lĩnh phù hợp, đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ chứng minh nhân thân, thu nhập, khả năng quản lý của người bảo lĩnh, và đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền để tăng khả năng được chấp thuận.
10. Câu hỏi thường gặp
Người nhận bảo lĩnh có phải chịu trách nhiệm nếu bị can bỏ trốn không?
Có, người nhận bảo lĩnh vi phạm nghĩa vụ đã cam đoan có thể bị phạt tiền theo quy định pháp luật, tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Bảo lĩnh có yêu cầu nộp tiền không?
Không, khác với biện pháp đặt tiền để bảo đảm, bảo lĩnh dựa trên cam kết, uy tín của người hoặc tổ chức nhận bảo lĩnh, không yêu cầu nộp một khoản tiền cụ thể.
Có thể tự mình xin làm người bảo lĩnh cho người thân không?
Có, nếu đáp ứng đủ điều kiện về nhân thân, thu nhập, khả năng quản lý theo quy định, cá nhân có thể làm đơn xin nhận bảo lĩnh cho người thân của mình.
Xem thêm: Đặt tiền để bảo đảm trong tố tụng hình sự: Quy định mới nhất
Luật sư Hình sự – Bào chữa, bảo vệ quyền lợi trong các vụ án hình sự
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
