Định giá tài sản là bước quan trọng trong quá trình giải quyết ly hôn khi có tranh chấp về việc phân chia đất đai, giúp xác định giá trị chính xác làm căn cứ cho tòa án ra phán quyết công bằng. Bài viết hướng dẫn quy trình, thủ tục định giá tài sản theo quy định pháp luật hiện hành.
1. Khi nào cần định giá tài sản là đất đai trong vụ án ly hôn?
Việc định giá tài sản thường được thực hiện khi vợ chồng không thống nhất được về giá trị của đất đai cần phân chia, hoặc khi tòa án cần xác định giá trị cụ thể để áp dụng phương án một bên nhận tài sản và thanh toán giá trị chênh lệch cho bên còn lại. Định giá cũng cần thiết khi phải tính toán phần giá trị tăng thêm do công sức chung đóng góp vào tài sản riêng của một bên.
2. Các phương thức định giá tài sản
2.1. Các bên tự thỏa thuận về giá trị tài sản
Nếu vợ chồng có thể thống nhất được về giá trị của đất đai cần phân chia, tòa án sẽ tôn trọng thỏa thuận này làm căn cứ giải quyết, không cần thiết phải thực hiện thủ tục định giá chính thức.
2.2. Định giá theo yêu cầu của đương sự
Nếu các bên không thỏa thuận được, một hoặc cả hai bên có thể yêu cầu tòa án tổ chức định giá tài sản, hoặc tự thỏa thuận thuê tổ chức thẩm định giá độc lập để xác định giá trị tài sản.
2.3. Tòa án quyết định định giá
Trường hợp cần thiết, tòa án có quyền quyết định định giá tài sản để giải quyết vụ án một cách khách quan, chính xác, đặc biệt khi các bên không tự thỏa thuận được và không yêu cầu định giá.
3. Thành phần Hội đồng định giá tài sản
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Hội đồng định giá tài sản do tòa án thành lập gồm Chủ tịch Hội đồng là đại diện cơ quan tài chính và các thành viên là đại diện các cơ quan chuyên môn có liên quan đến tài sản cần định giá. Đối với định giá đất đai, thường có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý đất đai, xây dựng tại địa phương.
Tài sản chung, tài sản riêng của vợ chồng là đất đai: Quy định và tranh chấp
4. Trình tự thủ tục định giá tài sản
4.1. Đề nghị định giá
Đương sự có yêu cầu định giá nộp đơn đề nghị định giá tài sản tại tòa án đang giải quyết vụ án, hoặc tòa án tự quyết định định giá nếu xét thấy cần thiết.
4.2. Thành lập Hội đồng định giá
Tòa án ra quyết định thành lập Hội đồng định giá tài sản, xác định thành phần cụ thể tham gia theo quy định.
4.3. Tiến hành định giá thực tế
Hội đồng định giá tiến hành khảo sát thực tế, thu thập thông tin về tình trạng, đặc điểm cụ thể của thửa đất, đối chiếu với giá đất thị trường, khung giá đất do UBND cấp tỉnh quy định và các yếu tố liên quan khác để xác định giá trị tài sản.
4.4. Lập biên bản định giá
Sau khi hoàn tất, Hội đồng định giá lập biên bản định giá, ghi rõ kết quả, làm cơ sở để tòa án xem xét khi giải quyết vụ án ly hôn liên quan đến phân chia tài sản.
5. Chi phí định giá tài sản
Chi phí định giá tài sản thường do bên yêu cầu định giá tạm ứng, có thể được xem xét phân bổ lại giữa các bên theo quyết định của tòa án căn cứ vào kết quả giải quyết vụ án. Mức chi phí phụ thuộc vào diện tích, đặc điểm và độ phức tạp của thửa đất cần định giá.
6. Trường hợp đương sự không đồng ý với kết quả định giá
Nếu một trong các bên không đồng ý với kết quả định giá do có căn cứ cho rằng việc định giá không chính xác, khách quan, có thể yêu cầu tòa án tổ chức định giá lại hoặc trưng cầu giám định bổ sung để bảo đảm tính chính xác, công bằng trong việc xác định giá trị tài sản làm căn cứ phân chia.
7. Vai trò của kết quả định giá trong việc phân chia tài sản
Kết quả định giá là căn cứ quan trọng để tòa án xác định giá trị cụ thể của tài sản, từ đó áp dụng nguyên tắc chia đôi có tính đến công sức đóng góp và các yếu tố khác theo quy định pháp luật, đặc biệt trong trường hợp một bên nhận tài sản bằng hiện vật và phải thanh toán giá trị chênh lệch cho bên còn lại.
8. Hồ sơ, chứng cứ cần chuẩn bị
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cần định giá.
- Đơn đề nghị định giá tài sản (nếu là yêu cầu của đương sự).
- Thông tin về hiện trạng, đặc điểm cụ thể của thửa đất.
- Thông tin về giá đất thị trường tại khu vực (nếu có, để tham khảo, đối chiếu).
9. Vai trò của luật sư trong việc yêu cầu, tham gia quá trình định giá
Luật sư chuyên về hôn nhân gia đình, đất đai có thể tư vấn khách hàng đánh giá sự cần thiết của việc yêu cầu định giá, hỗ trợ soạn thảo đơn đề nghị, đại diện tham gia giám sát quá trình định giá để bảo đảm tính khách quan, chính xác, đồng thời tư vấn phương án phù hợp nếu không đồng ý với kết quả định giá ban đầu.
10. Câu hỏi thường gặp
Định giá tài sản trong vụ án ly hôn có bắt buộc không?
Không bắt buộc trong mọi trường hợp, chỉ cần thiết khi các bên không thỏa thuận được về giá trị tài sản hoặc khi tòa án xét thấy cần thiết để giải quyết vụ án.
Ai phải trả chi phí định giá tài sản?
Thông thường bên yêu cầu định giá tạm ứng chi phí, sau đó có thể được phân bổ lại giữa các bên theo quyết định của tòa án dựa trên kết quả giải quyết vụ án.
Không đồng ý với kết quả định giá thì làm sao?
Có thể yêu cầu tòa án tổ chức định giá lại hoặc trưng cầu giám định bổ sung nếu có căn cứ cho rằng kết quả định giá ban đầu chưa chính xác, khách quan.
Xem thêm: Vay nợ chung trong thời kỳ hôn nhân dùng đất thế chấp: Xử lý ra sao?
Luật sư Đất đai – Tư vấn, giải quyết tranh chấp đất đai và nhà đất
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
