Trong lúc chờ đợi Tòa án giải quyết một vụ tranh chấp thừa kế có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm nguy cơ tài sản bị tẩu tán, chuyển nhượng cho bên thứ ba là mối lo ngại rất thực tế. Pháp luật tố tụng dân sự đã dự liệu và cung cấp công cụ hữu hiệu để xử lý tình huống này.
Biện pháp khẩn cấp tạm thời là gì?
Biện pháp khẩn cấp tạm thời là các biện pháp mà Tòa án quyết định áp dụng trong quá trình giải quyết vụ án nhằm giải quyết nhu cầu cấp bách của đương sự, bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, thu thập chứng cứ, bảo toàn tình trạng hiện có tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được, đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc thi hành án sau này, theo quy định tại Chương VIII Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.
Các biện pháp khẩn cấp tạm thời thường được áp dụng trong tranh chấp thừa kế
Kê biên tài sản đang tranh chấp: Áp dụng khi có căn cứ cho thấy người đang chiếm giữ hoặc giữ tài sản đang tranh chấp có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản. Biện pháp này giúp “đóng băng” hiện trạng tài sản, ngăn chặn việc tẩu tán trong khi vụ án đang được giải quyết.
Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp: Đây là biện pháp phổ biến nhất trong các vụ tranh chấp thừa kế bất động sản, ngăn chặn việc chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp tài sản đang tranh chấp cho bên thứ ba trong khi vụ án chưa được giải quyết xong.
Cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp: Áp dụng khi có căn cứ cho thấy một bên có hành vi tháo dỡ, xây dựng thêm, hoặc thay đổi hiện trạng vật lý của tài sản (như nhà, đất) gây ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hoặc thi hành án sau này.
Phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng: Áp dụng đối với tài sản là tiền gửi tại các tổ chức này, nhằm ngăn chặn việc rút tiền, chuyển tiền nhằm tẩu tán tài sản trước khi có phán quyết cuối cùng.
Buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ (trong một số trường hợp đặc biệt): Ví dụ buộc bên đang quản lý tài sản phải thực hiện các biện pháp bảo quản cần thiết để tránh gây thiệt hại cho tài sản chung.
Điều kiện để được áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Để được Tòa án chấp nhận áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, người yêu cầu cần chứng minh: có căn cứ cho thấy nguy cơ thực tế về việc tài sản có thể bị tẩu tán, hủy hoại, thay đổi hiện trạng nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời; và trong nhiều trường hợp, cần thực hiện biện pháp bảo đảm (nộp một khoản tiền hoặc tài sản có giá trị tương đương với nghĩa vụ tài sản mà người bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phải gánh chịu do yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng) để đảm bảo cho việc yêu cầu này không gây thiệt hại không chính đáng cho bên bị áp dụng nếu yêu cầu sau đó không được chấp nhận.
Trình tự, thủ tục yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Bước 1: Soạn đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Nêu rõ loại biện pháp yêu cầu áp dụng, căn cứ, lý do cần thiết phải áp dụng khẩn cấp, kèm theo chứng cứ chứng minh nguy cơ thực tế.
Bước 2: Nộp đơn cùng hoặc sau khi nộp đơn khởi kiện
Đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể được nộp đồng thời với đơn khởi kiện, hoặc trong quá trình giải quyết vụ án khi phát sinh tình huống cấp bách.
Bước 3: Thực hiện biện pháp bảo đảm (nếu được yêu cầu)
Nộp khoản tiền hoặc tài sản bảo đảm theo quyết định của Tòa án (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện biện pháp bảo đảm).
Bước 4: Tòa án xem xét và ra quyết định
Tòa án xem xét trong thời hạn ngắn (thường trong vòng 48 giờ đối với trường hợp khẩn cấp, hoặc 3 ngày làm việc đối với trường hợp thông thường kể từ khi nhận đơn) để quyết định áp dụng hay không áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời được yêu cầu.
Bước 5: Thực hiện quyết định
Nếu được chấp nhận, quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có hiệu lực thi hành ngay, các cơ quan liên quan (Văn phòng đăng ký đất đai, ngân hàng…) có trách nhiệm phối hợp thực hiện.
Hậu quả pháp lý nếu yêu cầu áp dụng không đúng
Nếu sau này Tòa án xác định việc yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là không có căn cứ, gây thiệt hại cho người bị áp dụng, người đã yêu cầu áp dụng biện pháp đó phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại tương ứng. Đây là lý do vì sao cần cân nhắc kỹ lưỡng, có căn cứ vững chắc trước khi đưa ra yêu cầu này, tốt nhất nên có sự tư vấn của luật sư.
Hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai thừa kế trong gia đình
Vai trò của luật sư trong việc yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Việc đánh giá đúng tình huống có đủ căn cứ để yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời hay không, lựa chọn đúng loại biện pháp phù hợp, và soạn thảo đơn yêu cầu có sức thuyết phục đòi hỏi kinh nghiệm, kiến thức pháp lý chuyên sâu. VN-LAW hỗ trợ khách hàng đánh giá nhanh chóng tình huống, tư vấn và soạn thảo hồ sơ yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời kịp thời, hiệu quả, bảo vệ tối đa quyền lợi trong những tình huống cấp bách.
VN-LAW hỗ trợ bảo vệ tài sản thừa kế kịp thời trong quá trình tố tụng
VN-LAW luôn sẵn sàng hỗ trợ khách hàng trong những tình huống khẩn cấp, cần hành động nhanh chóng để ngăn chặn nguy cơ tài sản thừa kế bị tẩu tán, đảm bảo quyền lợi được bảo vệ trọn vẹn trong suốt quá trình giải quyết vụ án.
Xem thêm: Thủ tục thi hành án dân sự sau khi có bản án chia thừa kế
Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
