Có được bản án của Tòa án tuyên mình được chia phần di sản mong muốn mới chỉ là một nửa chặng đường. Nếu bên còn lại không tự nguyện thực hiện, bạn cần biết cách yêu cầu cơ quan thi hành án can thiệp để quyền lợi của mình thực sự trở thành hiện thực.
Khi nào cần yêu cầu thi hành án?
Sau khi bản án, quyết định của Tòa án về việc chia di sản thừa kế có hiệu lực pháp luật (không có kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luật định, hoặc đã qua xét xử phúc thẩm), các bên có nghĩa vụ tự nguyện thực hiện theo đúng nội dung phán quyết. Tuy nhiên, trên thực tế không ít trường hợp bên phải thực hiện nghĩa vụ (ví dụ giao tài sản, thanh toán giá trị chênh lệch, ký các giấy tờ cần thiết để sang tên) cố tình trì hoãn, không hợp tác. Trong tình huống này, bên được thi hành án có quyền làm đơn yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự can thiệp để đảm bảo bản án được thực thi trên thực tế.
Thẩm quyền của cơ quan thi hành án dân sự
Theo Luật Thi hành án dân sự, cơ quan có thẩm quyền tổ chức thi hành bản án về tranh chấp thừa kế thường là Thi hành án dân sự khu vực nơi Tòa án đã xét xử sơ thẩm, hoặc nơi có tài sản phải thi hành án (đối với bất động sản).
Thời hiệu yêu cầu thi hành án
Người được thi hành án có quyền yêu cầu thi hành án trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Nếu quá thời hạn này mà không có yêu cầu thi hành án, và không thuộc trường hợp có lý do chính đáng để không thực hiện được quyền yêu cầu đúng hạn, quyền yêu cầu thi hành án có thể không còn được chấp nhận theo thủ tục thông thường, người có quyền lợi cần lưu ý thực hiện đúng thời hạn này để tránh phát sinh khó khăn.
Hồ sơ yêu cầu thi hành án cần chuẩn bị
Bao gồm: đơn yêu cầu thi hành án theo mẫu quy định, nêu rõ nội dung yêu cầu thi hành cụ thể tương ứng với phán quyết của Tòa án; bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật (bản sao có đóng dấu của Tòa án); giấy tờ tùy thân của người yêu cầu thi hành án; và các tài liệu khác chứng minh về tài sản, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (nếu có, giúp cơ quan thi hành án xác minh nhanh chóng hơn).
Hướng dẫn giải quyết tranh chấp đất đai thừa kế trong gia đình
Trình tự thực hiện thủ tục thi hành án
Bước 1: Nộp đơn yêu cầu thi hành án
Nộp tại Thi hành án dân sự có thẩm quyền, kèm theo đầy đủ hồ sơ nêu trên.
Bước 2: Cơ quan thi hành án ra quyết định thi hành án
Trong thời hạn quy định, cơ quan thi hành án xem xét, ra quyết định thi hành án và thông báo cho các bên liên quan.
Bước 3: Xác minh điều kiện thi hành án
Chấp hành viên tiến hành xác minh tài sản, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án (nếu cần), đặc biệt đối với các nghĩa vụ liên quan đến thanh toán tiền hoặc bàn giao tài sản cụ thể.
Bước 4: Đôn đốc tự nguyện thi hành án
Cơ quan thi hành án thông báo, đôn đốc người phải thi hành án tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn quy định (thường 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thi hành án).
Bước 5: Áp dụng biện pháp cưỡng chế (nếu cần thiết)
Nếu hết thời hạn tự nguyện mà người phải thi hành án vẫn không thực hiện, cơ quan thi hành án có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của Luật Thi hành án dân sự, như: cưỡng chế giao tài sản, kê biên, xử lý tài sản để thanh toán nghĩa vụ, hoặc cưỡng chế thực hiện công việc phải làm (ví dụ ký các giấy tờ cần thiết để hoàn tất thủ tục sang tên).
Các biện pháp cưỡng chế thi hành án phổ biến trong tranh chấp thừa kế
Cưỡng chế giao tài sản: Áp dụng khi bản án tuyên một bên phải giao lại tài sản (nhà, đất) cho bên được thi hành án nhưng không tự nguyện thực hiện.
Kê biên, xử lý tài sản để thi hành nghĩa vụ trả tiền: Áp dụng khi bản án buộc một bên phải thanh toán một khoản tiền (ví dụ giá trị chênh lệch phần tài sản) cho bên kia nhưng không tự nguyện thực hiện, cơ quan thi hành án có thể kê biên tài sản khác của người phải thi hành án để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ.
Cưỡng chế thực hiện công việc nhất định: Áp dụng đối với các nghĩa vụ đòi hỏi hành vi cụ thể như ký tên vào văn bản, hoàn tất thủ tục hành chính cần thiết để sang tên tài sản.
Chi phí thi hành án
Người được thi hành án thường phải chịu một khoản phí thi hành án dân sự theo quy định, được tính trên giá trị tài sản, khoản tiền thực nhận được từ việc thi hành án. Bên cạnh đó có thể phát sinh thêm các chi phí liên quan đến việc cưỡng chế (nếu cần áp dụng), chi phí định giá, bán đấu giá tài sản (nếu có kê biên, xử lý tài sản).
Vai trò của luật sư trong quá trình thi hành án
Nhiều người cho rằng sau khi có bản án là công việc của luật sư đã kết thúc, nhưng thực tế giai đoạn thi hành án cũng đòi hỏi sự hỗ trợ chuyên nghiệp, đặc biệt khi người phải thi hành án cố tình trì hoãn, tẩu tán tài sản hoặc có hành vi cản trở việc thi hành. VN-LAW hỗ trợ khách hàng soạn thảo đơn yêu cầu thi hành án, theo dõi, đôn đốc tiến độ, và đại diện làm việc với cơ quan thi hành án để đảm bảo quyền lợi được thực thi đầy đủ, nhanh chóng.
VN-LAW hỗ trợ toàn diện thủ tục thi hành án sau bản án chia thừa kế
VN-LAW đồng hành cùng khách hàng không chỉ trong quá trình tố tụng mà còn xuyên suốt đến giai đoạn thi hành án, đảm bảo quyền lợi mà Tòa án đã công nhận thực sự được hiện thực hóa trên thực tế.
Xem thêm: Tranh chấp di sản thừa kế có liên quan đến việc tặng cho trước đó
Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
