“Công chứng văn bản chia di sản tốn bao nhiêu tiền?” là câu hỏi đầu tiên mà hầu như gia đình nào cũng đặt ra khi chuẩn bị thực hiện thủ tục thừa kế. Khác với nhiều người vẫn nghĩ, phí công chứng loại văn bản này được tính theo cách khá đặc thù, phụ thuộc trực tiếp vào giá trị tài sản.
Phân biệt “phí công chứng” và “thù lao công chứng” hai khoản có bản chất khác nhau
Trước khi đi vào chi tiết, cần hiểu rõ tổng chi phí khi công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản bao gồm hai khoản có bản chất khác nhau: phí công chứng là khoản thu bắt buộc theo quy định của Nhà nước (do Bộ Tài chính ban hành mức thu cụ thể), áp dụng thống nhất tại mọi tổ chức hành nghề công chứng trên toàn quốc; thù lao công chứng là khoản chi phí cho việc soạn thảo văn bản, thực hiện các công việc khác liên quan (nếu khách hàng có yêu cầu), do tổ chức hành nghề công chứng và khách hàng tự thỏa thuận, nhưng không được vượt quá mức trần do UBND cấp tỉnh quy định.
Cách tính phí công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản
Khác với công chứng di chúc (áp dụng mức phí cố định, không phụ thuộc giá trị tài sản), phí công chứng đối với văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản khai nhận di sản được tính theo giá trị tài sản hoặc giá trị hợp đồng, giao dịch, áp dụng theo biểu mức thu lũy tiến từng phần quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính về mức thu phí công chứng. Nguyên tắc chung là: giá trị tài sản càng cao, mức phí (tính theo tỷ lệ phần trăm) áp dụng cho phần giá trị vượt trên các ngưỡng sẽ giảm dần, tuy nhiên tổng số tiền phí tuyệt đối vẫn tăng lên tương ứng với giá trị tài sản.
Do biểu mức phí cụ thể có thể được điều chỉnh theo từng giai đoạn, VN-LAW khuyến nghị khách hàng nên liên hệ trực tiếp tổ chức hành nghề công chứng dự kiến thực hiện để được cung cấp mức phí chính xác, cập nhật nhất tại thời điểm thực hiện thủ tục, dựa trên giá trị tài sản cụ thể của gia đình.
Thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế nhà đất mới nhất
Căn cứ xác định giá trị tài sản để tính phí công chứng
Giá trị tài sản làm căn cứ tính phí công chứng thường được xác định theo một trong các cách sau: giá do các bên tự thỏa thuận, kê khai (nếu không có tranh cãi và phù hợp với giá trị thực tế); giá theo bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành (thường được sử dụng phổ biến đối với quyền sử dụng đất); hoặc giá theo kết quả định giá của tổ chức thẩm định giá (áp dụng trong một số trường hợp đặc biệt cần xác định giá trị chính xác, khách quan hơn).
Ví dụ minh họa cách tính (mang tính chất tham khảo, cần đối chiếu biểu phí hiện hành)
Giả sử theo biểu mức thu phí công chứng hiện hành, mức phí được tính lũy tiến theo các ngưỡng giá trị tài sản (ví dụ: dưới 100 triệu đồng áp dụng một mức phí cố định; từ 100 triệu đến 1 tỷ đồng áp dụng tỷ lệ phần trăm nhất định; trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng áp dụng tỷ lệ thấp hơn cho phần vượt…). Với một thửa đất được định giá 2 tỷ đồng, phí công chứng sẽ được tính theo từng bậc giá trị tương ứng, cộng dồn lại thành tổng số phí phải nộp. Đây chỉ là ví dụ minh họa về nguyên tắc tính lũy tiến, mức phí cụ thể, chính xác cần tra cứu theo văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm thực hiện.
Thù lao công chứng: khoản chi phí có thể thương lượng
Nếu khách hàng có nhu cầu nhờ tổ chức hành nghề công chứng hỗ trợ soạn thảo nội dung văn bản (thay vì tự chuẩn bị sẵn), sẽ phát sinh thêm khoản thù lao soạn thảo. Mức thù lao này không cố định theo quy định chung của Nhà nước mà do tổ chức hành nghề công chứng và khách hàng tự thỏa thuận, tuy nhiên phải nằm trong khung mức trần do UBND cấp tỉnh nơi tổ chức đó hoạt động quy định. Khách hàng hoàn toàn có quyền tham khảo, so sánh mức thù lao giữa các tổ chức hành nghề công chứng khác nhau trước khi lựa chọn.
Các khoản phí, lệ phí khác có thể phát sinh song song
Ngoài phí công chứng và thù lao (nếu có), khi thực hiện toàn bộ quá trình thừa kế, gia đình cần dự trù thêm các khoản chi phí khác: phí niêm yết (nếu tổ chức hành nghề công chứng yêu cầu, thường là khoản phí nhỏ để đăng thông báo niêm yết tại UBND cấp xã); lệ phí trước bạ (nếu không thuộc diện được miễn); thuế thu nhập cá nhân (nếu không thuộc diện được miễn); lệ phí cấp Giấy chứng nhận khi hoàn tất thủ tục sang tên; và các chi phí phát sinh khác nếu có (đo đạc, giám định, luật sư tư vấn…).
Ai chịu trách nhiệm nộp phí công chứng khi có nhiều đồng thừa kế?
Trong trường hợp có nhiều đồng thừa kế cùng tham gia văn bản thỏa thuận phân chia di sản, các bên thường tự thỏa thuận về việc phân chia khoản chi phí công chứng này có thể theo tỷ lệ phần di sản được hưởng, hoặc chia đều, hoặc theo thỏa thuận riêng khác giữa gia đình. Pháp luật không quy định bắt buộc về cách phân chia chi phí này, hoàn toàn phụ thuộc vào sự thống nhất giữa các bên.
So sánh chi phí công chứng văn bản khai nhận di sản (chỉ một người thừa kế duy nhất) và văn bản thỏa thuận phân chia di sản (nhiều người)
Cần lưu ý, cách tính phí công chứng về cơ bản dựa trên giá trị tài sản, không phụ thuộc vào số lượng người tham gia ký kết văn bản. Do đó, dù là văn bản khai nhận di sản (trường hợp chỉ có một người thừa kế duy nhất) hay văn bản thỏa thuận phân chia di sản (có nhiều đồng thừa kế cùng tham gia), mức phí công chứng tính trên cùng một giá trị tài sản về cơ bản là tương đương nhau, sự khác biệt chủ yếu nằm ở mức độ phức tạp của nội dung văn bản (có thể ảnh hưởng đến thù lao soạn thảo nếu có).
Lời khuyên: nên yêu cầu báo giá rõ ràng trước khi thực hiện
VN-LAW khuyến nghị gia đình nên chủ động liên hệ, cung cấp thông tin về giá trị tài sản dự kiến cho tổ chức hành nghề công chứng để được báo giá cụ thể bằng văn bản hoặc tin nhắn xác nhận trước khi tiến hành, bao gồm rõ ràng cả phí công chứng và thù lao (nếu có), tránh phát sinh tranh cãi về chi phí sau khi đã hoàn tất thủ tục.
VN-LAW hỗ trợ tư vấn minh bạch chi phí công chứng khi thực hiện thủ tục thừa kế
VN-LAW cam kết cung cấp thông tin minh bạch, rõ ràng về các khoản chi phí liên quan đến quá trình thừa kế ngay từ buổi tư vấn đầu tiên, giúp khách hàng chủ động cân đối tài chính, đồng thời hỗ trợ kết nối với các tổ chức hành nghề công chứng uy tín, có mức phí hợp lý.
Xem thêm: Thủ tục làm thừa kế đối với đất nông nghiệp, đất trồng lúa
Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
