Tẩu tán tài sản trước khi ly hôn là hành vi khá phổ biến mà nhiều người thực hiện nhằm giảm khối tài sản chung phải chia. Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, quyền lợi tài sản của bên còn lại có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bài viết này hướng dẫn cách nhận biết và xử lý tình huống này.
1. Các hình thức tẩu tán tài sản thường gặp
- Chuyển nhượng, bán tài sản cho người thân, bạn bè với giá thấp hơn giá trị thực tế, hoặc lập hợp đồng giả cách để che giấu tài sản;
- Rút tiền, chuyển tiền ra khỏi tài khoản chung hoặc tài khoản đứng tên mình sang tài khoản của người khác;
- Tặng cho tài sản cho người thân (cha mẹ, anh chị em, con riêng) nhằm né tránh việc phải chia khi ly hôn;
- Vay nợ khống, tạo ra các khoản nợ giả nhằm giảm giá trị tài sản ròng thực tế;
- Đầu tư, chuyển đổi tài sản sang hình thức khó truy vết (mua vàng, ngoại tệ, tiền điện tử, đầu tư dưới tên người khác).
2. Dấu hiệu nhận biết đối phương có thể đang tẩu tán tài sản
- Đột ngột thực hiện các giao dịch chuyển nhượng, tặng cho tài sản có giá trị lớn trong thời gian ngắn trước khi có ý định ly hôn hoặc ngay sau khi phát sinh mâu thuẫn;
- Rút số tiền lớn từ tài khoản ngân hàng mà không có lý do rõ ràng, hợp lý;
- Thay đổi đột ngột trong cách quản lý tài chính gia đình, hạn chế tiếp cận thông tin tài khoản chung;
- Có dấu hiệu chuyển tài sản đứng tên cho người thân mà không có giao dịch thực chất tương xứng;
- Đột nhiên xuất hiện các khoản nợ lớn mà bên kia không hề hay biết trước đó.
3. Các bước cần thực hiện khi phát hiện dấu hiệu tẩu tán tài sản
Bước 1: Thu thập, lưu giữ chứng cứ ngay lập tức
Ngay khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, cần nhanh chóng thu thập các chứng cứ có thể: sao kê tài khoản ngân hàng, giấy tờ giao dịch, hợp đồng chuyển nhượng (nếu có thể tiếp cận), thông tin về tài sản trước và sau thời điểm nghi ngờ.
Bước 2: Yêu cầu Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ
Nếu bản thân không thể tự thu thập được đầy đủ thông tin (ví dụ thông tin tài khoản ngân hàng của đối phương), có thể yêu cầu Tòa án hỗ trợ xác minh, thu thập chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ án ly hôn theo quy định pháp luật tố tụng dân sự.
Bước 3: Yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
Đây là biện pháp quan trọng để ngăn chặn kịp thời hành vi tẩu tán tài sản đang hoặc có nguy cơ tiếp diễn (sẽ được phân tích chi tiết trong bài viết riêng).
Bước 4: Yêu cầu Tòa án xem xét lại giao dịch đã thực hiện
Nếu tài sản đã bị chuyển nhượng, tặng cho trước đó, có thể yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của giao dịch này trong quá trình giải quyết vụ án ly hôn — nếu chứng minh được đây là giao dịch giả cách, nhằm mục đích tẩu tán tài sản chung, tránh nghĩa vụ chia tài sản, giao dịch này có thể bị coi là vô hiệu.
4. Giao dịch tẩu tán tài sản có thể bị tuyên vô hiệu không?
Có thể, nếu chứng minh được giao dịch này thuộc trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự, ví dụ: giao dịch giả tạo nhằm che giấu một giao dịch khác, hoặc giao dịch nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người khác (ở đây là nghĩa vụ chia tài sản chung với vợ/chồng). Tuy nhiên, việc chứng minh này đòi hỏi chứng cứ xác thực, thuyết phục, không đơn thuần chỉ dựa vào nghi ngờ.
5. Chứng cứ cần thiết để chứng minh hành vi tẩu tán tài sản
- Chứng cứ về thời điểm thực hiện giao dịch (đặc biệt nếu trùng khớp với thời điểm phát sinh mâu thuẫn, có ý định ly hôn);
- Chứng cứ về giá trị giao dịch bất thường (bán với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường);
- Chứng cứ về mối quan hệ giữa các bên trong giao dịch (người nhận chuyển nhượng, tặng cho là người thân của đối phương);
- Chứng cứ về việc thiếu minh bạch, cố tình che giấu thông tin giao dịch đối với bên còn lại.
6. Có thể yêu cầu công an, cơ quan điều tra vào cuộc không?
Trong trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng (ví dụ giả mạo giấy tờ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến việc tẩu tán), có thể trình báo với cơ quan công an để được xem xét, điều tra theo quy định pháp luật hình sự. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp thông thường, việc xử lý tẩu tán tài sản trong bối cảnh ly hôn chủ yếu được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự (yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của giao dịch, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời) hơn là theo hướng hình sự.
Chia tài sản chung khi ly hôn: Nguyên tắc, cách xác định và phương án phân chia
7. Ngăn chặn từ sớm: Những việc nên làm ngay khi có dấu hiệu mâu thuẫn nghiêm trọng
- Chủ động nắm bắt thông tin về tài khoản ngân hàng, tài sản chung của gia đình, tránh để hoàn toàn phụ thuộc vào một bên quản lý;
- Sao lưu, lưu giữ các giấy tờ quan trọng liên quan đến tài sản chung (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…);
- Nếu có dấu hiệu nghiêm trọng, có thể cân nhắc yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời sớm, ngay khi nộp đơn khởi kiện ly hôn, để ngăn chặn kịp thời trước khi tài sản bị tẩu tán thêm.
8. Trách nhiệm của bên tẩu tán tài sản nếu bị phát hiện
Nếu Tòa án xác định có hành vi tẩu tán tài sản chung nhằm trốn tránh nghĩa vụ chia tài sản, bên vi phạm có thể phải:
- Hoàn trả lại giá trị tài sản đã tẩu tán vào khối tài sản chung để tiếp tục phân chia theo đúng quy định;
- Bị xem xét là yếu tố “lỗi” bất lợi khi quyết định tỷ lệ phân chia phần tài sản còn lại;
- Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý khác theo quy định liên quan.
9. Luật sư hỗ trợ phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi tẩu tán tài sản
Đây là tình huống cần được xử lý nhanh chóng, kịp thời để bảo vệ quyền lợi tài sản của bạn. Luật sư chia tài sản khi ly hôn của chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn:
- Đánh giá dấu hiệu, mức độ nghiêm trọng của nghi ngờ tẩu tán tài sản;
- Hỗ trợ thu thập, xác minh chứng cứ một cách hợp pháp, hiệu quả;
- Tư vấn và đại diện yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời kịp thời;
- Xây dựng lập luận, chứng cứ để yêu cầu Tòa án xem xét tính hợp pháp của các giao dịch đáng ngờ.
Để hiểu rõ hơn về biện pháp pháp lý mạnh mẽ nhất trong việc ngăn chặn tẩu tán tài sản, mời bạn tham khảo bài viết tiếp theo về yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời ngăn chặn tẩu tán tài sản.
Xem thêm: Yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời ngăn chặn tẩu tán tài sản
Luật sư Ly hôn – Thuận tình, Đơn phương ly hôn, Giành quyền nuôi con và Chia tài sản
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
