Người gốc Việt Nam đã thôi hoặc mất quốc tịch Việt Nam vẫn có quyền hưởng di sản là quyền sử dụng đất tại Việt Nam, nhưng phần lớn trường hợp không được trực tiếp đứng tên quyền sử dụng đất như công dân Việt Nam, trừ trường hợp đất gắn liền với nhà ở và người đó đáp ứng điều kiện sở hữu nhà ở theo Luật Nhà ở. Việc phân biệt rõ loại đất và tình trạng giấy tờ nguồn gốc Việt Nam là mấu chốt để xác định phương án xử lý đúng.
KHÔNG CÒN QUỐC TỊCH VIỆT NAM KHÔNG LÀM MẤT QUYỀN THỪA KẾ
Theo nguyên tắc bình đẳng về quyền thừa kế tại Bộ luật Dân sự 2015, một người dù đã thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch nước ngoài vẫn có quyền được chỉ định thừa kế theo di chúc hoặc thuộc hàng thừa kế theo pháp luật nếu có quan hệ huyết thống, hôn nhân, nuôi dưỡng với người để lại di sản. Vấn đề chỉ phát sinh ở bước tiếp theo: người đó có được đứng tên loại tài sản cụ thể được thừa kế hay không.
VỚI ĐẤT Ở GẮN LIỀN VỚI NHÀ Ở: CÓ THỂ ĐƯỢC ĐỨNG TÊN NẾU CHỨNG MINH ĐƯỢC NGUỒN GỐC VIỆT NAM
Pháp luật nhà ở hiện hành cho phép người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài (dù đã thôi quốc tịch) được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam nếu: được phép nhập cảnh vào Việt Nam, và có giấy tờ chứng minh nguồn gốc Việt Nam của bản thân hoặc cha, mẹ, ông, bà theo quy định pháp luật quốc tịch. Giấy tờ chứng minh thường gồm: giấy khai sinh cũ, hộ chiếu Việt Nam đã cấp trước đây, giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam trước khi thôi quốc tịch, hoặc giấy tờ tương tự của cha mẹ, ông bà.
Thủ tục nhận thừa kế có yếu tố nước ngoài chi tiết từ A-Z
VỚI ĐẤT NÔNG NGHIỆP, ĐẤT SẢN XUẤT KINH DOANH KHÔNG GẮN VỚI NHÀ Ở
Đối với các loại đất không gắn liền với nhà ở như đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, người đã thôi quốc tịch Việt Nam thường không thuộc diện được đứng tên quyền sử dụng đất. Trong trường hợp này, phần di sản được xử lý theo hướng người thừa kế được hưởng giá trị quy đổi bằng tiền: các đồng thừa kế khác đứng tên đất và thanh toán giá trị tương ứng, hoặc chuyển nhượng phần quyền thừa kế cho người khác đủ điều kiện đứng tên.
THỦ TỤC KHI KHÔNG CÒN GIẤY TỜ CHỨNG MINH NGUỒN GỐC VIỆT NAM
Nếu người thừa kế đã thôi quốc tịch Việt Nam nhưng không còn lưu giữ giấy tờ chứng minh nguồn gốc, có thể liên hệ cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước sở tại hoặc cơ quan hộ tịch tại Việt Nam để xin xác nhận, trích lục lại thông tin quốc tịch/nguồn gốc từ hồ sơ lưu trữ. Trong thời gian chưa có xác nhận, phương án nhận giá trị bằng tiền thường được lựa chọn để không làm chậm trễ toàn bộ việc chia di sản của các đồng thừa kế khác.
TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Một người đã nhập quốc tịch Canada và thôi quốc tịch Việt Nam từ hơn 20 năm trước, được thừa kế một phần đất nông nghiệp cùng anh chị em tại Đồng Nai. Do không thuộc diện được đứng tên đất nông nghiệp, người này thống nhất với anh chị em để họ đứng tên toàn bộ diện tích và thanh toán giá trị phần được hưởng bằng tiền, được ghi rõ trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản có công chứng.
LƯU Ý QUAN TRỌNG
- Cần xác định chính xác loại đất (đất ở gắn liền nhà ở hay đất nông nghiệp/kinh doanh) trước khi lựa chọn phương án xử lý, vì quyền của người thừa kế khác nhau đáng kể giữa hai nhóm này.
- Nên chuẩn bị và xin xác nhận giấy tờ nguồn gốc Việt Nam càng sớm càng tốt, vì thủ tục này thường mất nhiều thời gian nếu để đến sát thời điểm chia di sản mới thực hiện.
- Với hồ sơ có nhiều loại đất khác nhau trong cùng một khối di sản, nên lập phương án phân chia riêng cho từng loại đất để tránh vướng mắc khi công chứng.
- Nên tham vấn luật sư trước khi lựa chọn giữa phương án nhận giá trị bằng tiền và phương án chờ xin xác nhận nguồn gốc để được đứng tên, vì mỗi phương án có ưu, nhược điểm riêng về thời gian và chi phí.
LUẬT SƯ TƯ VẤN THỪA KẾ ĐẤT ĐAI CHO VIỆT KIỀU ĐÃ THÔI QUỐC TỊCH
Luật sư thừa kế có thể hỗ trợ xác định chính xác quyền của người thừa kế đã thôi quốc tịch Việt Nam đối với từng loại đất cụ thể, hướng dẫn xin xác nhận nguồn gốc Việt Nam, và tư vấn phương án phân chia phù hợp để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên.
Xem thêm: Lập di chúc tại Đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài có hợp pháp?
Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
