Tranh chấp thừa kế mà di sản là bất động sản tại Việt Nam, dù có đương sự (nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan) đang cư trú ở nước ngoài, vẫn thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Việt Nam cụ thể là Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi có bất động sản, do đây là vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài liên quan đến bất động sản trên lãnh thổ Việt Nam.
VÌ SAO TÒA ÁN VIỆT NAM CÓ THẨM QUYỀN DÙ ĐƯƠNG SỰ Ở NƯỚC NGOÀI
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự về thẩm quyền của Tòa án Việt Nam đối với vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài, các vụ án mà đối tượng tranh chấp là bất động sản có trên lãnh thổ Việt Nam thuộc thẩm quyền giải quyết riêng biệt của Tòa án Việt Nam, không phụ thuộc vào nơi cư trú của đương sự. Nguyên tắc này xuất phát từ chủ quyền tài phán quốc gia đối với bất động sản trong lãnh thổ, nhằm đảm bảo việc thi hành án (đăng ký biến động, cưỡng chế nếu có) được thực hiện thuận lợi.
CẤP TÒA ÁN CÓ THẨM QUYỀN: TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP TỈNH
Vụ án tranh chấp thừa kế có đương sự cư trú ở nước ngoài hoặc có tài sản ở nước ngoài thường thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, do tính chất phức tạp về tống đạt văn bản tố tụng ra nước ngoài, ủy thác tư pháp, và áp dụng pháp luật nước ngoài (nếu có) để xác định một số vấn đề liên quan. Tòa án có thẩm quyền cụ thể là nơi có bất động sản là di sản tranh chấp, hoặc nơi bị đơn cư trú/làm việc cuối cùng tại Việt Nam nếu tranh chấp không liên quan trực tiếp đến bất động sản.
THỦ TỤC TỐNG ĐẠT VĂN BẢN TỐ TỤNG CHO ĐƯƠNG SỰ Ở NƯỚC NGOÀI
Khi có đương sự cư trú ở nước ngoài, Tòa án phải thực hiện việc tống đạt thông báo thụ lý, giấy triệu tập, bản án… thông qua một trong các phương thức: ủy thác tư pháp qua kênh ngoại giao (Bộ Tư pháp – Bộ Ngoại giao – Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài) nếu Việt Nam và nước đó có hiệp định tương trợ tư pháp, hoặc theo phương thức khác được pháp luật tố tụng cho phép nếu đương sự đồng ý nhận văn bản qua bưu điện, email có xác nhận, hoặc thông qua người đại diện hợp pháp tại Việt Nam. Quá trình này thường kéo dài hơn nhiều so với vụ án không có yếu tố nước ngoài, khiến thời gian giải quyết vụ án bị kéo dài đáng kể.
Thủ tục nhận thừa kế có yếu tố nước ngoài chi tiết từ A-Z
ĐƯƠNG SỰ Ở NƯỚC NGOÀI CÓ THỂ ỦY QUYỀN CHO LUẬT SƯ THAM GIA TỐ TỤNG THAY
Để tránh phải trực tiếp có mặt tại các phiên họp, phiên tòa, đương sự đang ở nước ngoài có thể ủy quyền cho luật sư hoặc người đại diện theo ủy quyền tham gia tố tụng, với điều kiện văn bản ủy quyền tham gia tố tụng được lập, hợp pháp hóa lãnh sự đúng quy định. Đây là cách phổ biến giúp rút ngắn thời gian, chi phí đi lại khi vụ án kéo dài qua nhiều phiên xử.
TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Hai anh em tranh chấp về việc phân chia một thửa đất do cha mẹ để lại, trong đó một người đang định cư tại Hoa Kỳ. Người còn lại nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi có thửa đất. Do bị đơn cư trú ở Hoa Kỳ, Tòa án phải thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt thông báo thụ lý vụ án, khiến quá trình chuẩn bị xét xử kéo dài thêm nhiều tháng so với dự kiến ban đầu. Bị đơn sau đó ủy quyền cho luật sư tại Việt Nam tham gia tố tụng thay, giúp rút ngắn thời gian đi lại và chi phí phát sinh.
LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI KHỞI KIỆN TRANH CHẤP THỪA KẾ CÓ ĐƯƠNG SỰ Ở NƯỚC NGOÀI
- Cần xác định chính xác nơi có bất động sản tranh chấp để nộp đơn đúng Tòa án có thẩm quyền, tránh bị trả lại đơn hoặc chuyển vụ án kéo dài thời gian.
- Nên chuẩn bị sẵn địa chỉ cư trú chính xác, thông tin liên hệ của đương sự ở nước ngoài để hỗ trợ quá trình tống đạt, ủy thác tư pháp diễn ra nhanh hơn.
- Nếu có thể, nên khuyến khích đương sự ở nước ngoài lập văn bản ủy quyền tham gia tố tụng sớm, tránh việc vụ án bị kéo dài do vướng thủ tục tống đạt.
- Cần lường trước thời gian giải quyết vụ án có yếu tố nước ngoài thường dài hơn đáng kể so với vụ án thông thường, để có kế hoạch tài chính, thời gian phù hợp.
LUẬT SƯ THỪA KẾ HỖ TRỢ TRANH CHẤP CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI
Với vụ việc có đương sự ở nước ngoài, luật sư thừa kế có kinh nghiệm về tố tụng có yếu tố nước ngoài có thể hỗ trợ xác định đúng thẩm quyền tòa án, chuẩn bị hồ sơ ủy thác tư pháp, và đại diện tham gia tố tụng theo ủy quyền để bảo vệ quyền lợi cho đương sự không thể có mặt tại Việt Nam.
Xem thêm: Thời hiệu thừa kế đối với vụ việc có yếu tố nước ngoài là bao lâu?
Dịch vụ Luật sư Thừa kế VN-LAW
VN-LAW.VN do Luật sư Trần Duy Huy sáng lập. ĐẶC BIỆT GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP THỪA KẾ – DI CHÚC – ĐẤT ĐAI PHỨC TẠP:
- Đất đai – Bất động sản
- Thừa kế – Di chúc
- Hôn nhân – Gia đình
- Hình sự
Chúng tôi hỗ trợ khách hàng xác minh tính hợp pháp của quan hệ nuôi con nuôi, soạn thảo hồ sơ khai nhận di sản, và đại diện giải quyết tranh chấp thừa kế. Liên hệ ngay để được tư vấn cụ thể.
Email: tvpl@vn-law.vn
Địa chỉ: 286 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
